Нашы выданні 2018 года

Трэцяя кніга прыгодніцкага рамана «Прастрэлены талер»

Трэцяя кніга прыгодніцкага рамана «Прастрэлены талер»

Аўтар: Аркадзь Ліцьвін.

Загаловак: «Прастрэлены талер», кніга трэцяя.

Вокладка: мяккая.

Колькасць старонак: 298.

Памер: А5 (210х150 мм).

Дзе набыць: спіс нашых гандлёвых партнёраў

Анатацыя

Трэцяя кніга завяршае прыгодніцкі раман «Прастрэлены талер», прысвечаны ідэі вяртання беларускай шляхты ў чытацкі свет

Раман ахоплівае падзеі ў Рэчы Паспалітай ад смерці караля і вялікага князя Яна ІІІ Сабескага ў 1696 г. да трагічнай братазабойчай бітвы дзвюх палітычных груповак шляхты Вялікага Княства Літоўскага пад Алькенікамі ў лістападзе 1700 г.

Нягледзячы на здавалася б кароткі прамежак часу, Аркадзю Ліцьвіну (Аркадзю Жукоўскаму) удалося паказаць, наколькі насычаным быў той перыяд, які шмат у чым прадвызначыў трагічныя наступствы будучай Паўночнай вайны.

Першая кніга рамана «Прастрэлены талер» пабачыла свет у 2013 г. Другая і трэцяя з’явіліся ў 2018 г.

     

УСТУП да першай кнігі

Для Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў XVII стагоддзе было эпохай бесперапынных войнаў, рокашаў і канфедэрацый. Галоўнай сілай ва ўсіх гэтых падзеях была шляхта Кароны і Вялікага Княства.

ВКЛ – наша гісторыя, бо мы, беларусы, мелі ў ёй самы значны ўдзел, якое б найменне тады не насілі. Шляхце Кароны прысвечана вялікая навуковая і мастацкая літаратура. Беларуская ж выглядае як падвешаная ў паветры.

Нібы няма і не было за ёй нацыі (этнічнай ці палітычнай). Нібы ўзнікла невядома як і дзеля чаго. Польскія даследчыкі і літаратары, па большасці, прызнаюць ёй дапаможную ролю. А беларускія найчасцей паводзяць сябе так, нібы беларусам шляхецкае саслоўе і ўсё ім здзейсненае не належала і не належыць.

Вокладка першай кнігі прыгодніцкага рамана «Прастрэлены талер»

“Вучоныя з Захаду і Усходу” падаюць нашу гісторыю як сялянскую зусім не выпадкова. Калі ад нейкага этнасу яго гістарычны і культурны даробак адбіраецца, то некаму ён абавязкова дадаецца. Так здаралася з румынамі ў Трансільваніі, з харватамі, славакамі і шмат з кім яшчэ ў Аўстра-Венгрыі. Усіх іх старанна падавалі народамі негістарычнымі, бездзяржаўнымі. Беларусы аніяк не збяруцца, ці не асмеляцца, вярнуць сабе сваю шляхту і яе культурную і палітычную спадчыну. За кошт легкаверных, лёгкадумных і здраднікаў усё гэта ішло і йдзе на карысць чужакам. Аўтар выбраў галоўнымі персанажамі “Прастрэленага талера” шляхту, дамарослую, тутэйшую, ліцьвінскую ці беларускую, як каму даспадобы яе называць. Яна выконвала наканаваную гісторыяй ролю на ўласнай зямлі, у сваёй дзяржаве. Служыла Рэчы Паспалітай і свайму Вялікаму Княству. Хадзіла ў кунтушах, у рыцарскай зброі і сурдутах урадоўцаў. Займалася дзяржаўнымі справамі: ваявала, стварала законы і судовую сістэму, ажыццяўляла самакіраванне тэрыторый, дыпламатычную і парламенцкую дзейнасць, гаспадарыла на зямлі.

Недасканалая, а больш тэндэнцыйна высмеяная, форма палітычнай “залатой вольнасці”, апроч адмоўных, выпрацоўвала звычаі, вартыя пашаны і сёння: “прыціранне” пазіцый на сходах, г. зн. дасягненне кампрамісаў, удзел усяго “палітычнага народу” ў публічных справах, талерантнасць іншых поглядаў. У гэтых умовах сфармаваліся ўзоры шляхціца як асобы: пачуццё асабістай годнасці, перакананне роўнасці ўнутры саслоўя, значнасць роднай культуры, адрознай, але не горшай чым у суседніх краінах. Не ўсім аднолькава ўдавалася наследаваць гэтым узорам, але ж хіба з-за гэтага яны не наш здабытак? Першыя адраджэнцы, Багушэвіч, Лучына, браты Луцкевічы, Магдалена Радзівіл, Эпімах-Шыпіла, Купала і шмат іншых выйшлі менавіта са шляхты.

Уявіць жыццё гістарычных асобаў і літаратурных персанажаў так далёкіх часоў магчыма з дапамогай літаратуры. Каралі з іхнім атачэннем паўставалі з успамінаў Яна Пачабута-Адляніцкага, з лістоў Сабескага да жонкі, з біяграфічных слоўнікаў. Шляхецкі побыт і ваярская будзённасць выяўляліся праз мемуары Яна Пачабута-Адляніцкага, Яна Хрызастома Пасэка, працы па вайсковасці Рэчы Паспалітай. Што тычыцца судзебнасці і “творчасці” пана Пуцяты, то найлепшым дапаможнікам паслужыў, як і самому Пуцяту, незаменны Статут Літоўскі...

Вокладка ругой кнігі прыгодніцкага рамана «Прастрэлены талер»

Кніга можа зацікавіць ўсіх, хто неабыякавы да беларускай гісторыі.