«Цярпенне - вялікая сіла. Калі лопне…», Міхаіл Міхайлавіч Мамчыч

Выдавецтва

«ЮрСаПрынт»

Гародня


Нашы

выдавецкія

тыпаграўскія

і

паліграфічныя

паслугі

з

2010

года


Лічбавы

лезерны каляровая

и

чорна-белы

друк


Паўнатэкставая

электронная

бібліятэка

нашых

выданняў

Выдавецтва «ЮрСаПрынт» Гродна :: Нашы выданні ў фармаце аўдыёкніжкі

Паўнатэкставая электронная бібліятэка нашых выданняў

«Электронныя энцыклапедыі ўжо апярэдзілі па папулярнасці сваіх друкаваных папярэднікаў», Біл Гейтс.

     

     

     

Мы родом из… Гродно

Заглавие: «Мы родом из… Гродно». Фотоальбом памяти Виктора Саяпина.
Переплет: твердый, мелованая бумага.
Количество страниц: 150.
Размер: 215x145 мм.
Цена: к сожалению, уже нет в наличии.
Скачать фотоальбом

От составителей фотоальбома

В фотоальбом «Мы родом из… Гродно», посвященный памяти замечательного человека, настоящего гродненца, историка, краеведа Виктора Саяпина, мы решили включить как фотографии, которые по разным причинам не вошли в его книги, так и те, которые ранее публиковались, но были напечатаны в книгах малыми размерами.

Мы надеемся, что уникальные фотографии, вошедшие в этот фотоальбом, дадут возможность всем вспомнить близкие, знакомые и родные места Гродно, где мы выросли и живём, и полюбить его так, как любил его наш друг, товарищ, учитель Виктор Юрьевич Саяпин, и тем самым отдать ему дань нашего уважения.

Фотоальбом предназначен самого для широкого круга читателей.

Скачать фотоальбом

     

     

Под щитом Давида. Гродненский еврейский календарь: 2018 (5778 - 5779)

Заглавие: «Под щитом Давида. Гродненский еврейский календарь – 2018 (5778 5779)».
Переплет: мягкий, мелованая бумага.
Количество страниц: 28.
Размер: 290x210 мм.
Скачать календарь

Аннотация

Гродненская еврейская община – одна из самых древних и влиятельных в Беларуси. Евреи, которые поселились в Гродно (предположительно в XIV в.), «в течение поколений жили очень организованной общиной». 18 июня 1389 г. князь Витовт пожаловал грамоту гродненской еврейской общине. Жизнь еврея регулировал кагал — община и орган ее самоуправления. В 1623 г. Гродно вошел в Литовский ваад (1623-1764).

После второго раздела Речи Посполитой Гродно в составе других земель вошел в Российскую империю. 23 июня 1794 г. указом Екатерины II была узаконена так называемая черта оседлости, где евреям разрешалось «отправлять купеческие и мещанские промыслы».

В 1801 г. Гродно стал губернским городом и оставался влиятельным центром теперь уже российского еврейства. Тут жили несколько известных раввинов, была одна из первых в России еврейских типографий. В 1788 г. в Гродно была отпечатана первая книга на иврите в Беларуси и Литве. В XIX в. евреи в основном жили в отдельных кварталах города: между улицами Замковой, Соборной и речкой Городничанкой, т.е. в месте, где евреи селились еще с XVI в. Гродно не оставался с стороне от важных исторических событий.

23 июня 1941 г. Гродно заняли немцы, 1 ноября около 29 тысяч евреев было согнано в два гетто. 12 марта 1943г. Гродно был объявлен «юденфрай» – свободным от евреев. После войны в город вернулось лишь около двухсот человек…

Возрождение послевоенной еврейской общины Гродно началось с создания в 1989г. общественного объединения еврейской культуры им. Лейбы Найдуса. В 1991г. общине передано здание Большой хоральной синагоги, ныне действуют благотворительное общество «Хэсэд-Нохум», общинный дом «Менора», открыт музей истории евреев Гродно.

Скачать календарь

     

     

Известные уроженцы Гродненской области

Автор: Гостев А. П.
Заглавие: «Известные уроженцы Гродненской области».
Обложка: мягкая.
Количество страниц: 355.
Цена: 15 руб. (при покупке по безналичному расчёту).
Где приобрести: список наших торговых партнеров.
Скачать книгу

Аннотация

Монография «Известные личности Гродненской области» является продолжением серии «Факел истины», первая книга которой «Известные личности Гродно» была издана в 2015 г. Основная цель серии – представить биографии уроженцев той или иной местности, деятельность которых в рамках целостного представления о культуре как триединстве искусство-наука-религия, направлена на только на познание и утверждение триединой истины, но и следованию за ней.

Проект серии во всех заявленных в первом выпуске 15-ти книгах не претендует на полноту охвата вышеозначенных личностей и открыт для дальнейшего расширения и углубления. Разнообразный по своему составу и степени представления биографический материал в уже опубликованных книгах позволяет в дальнейших исследованиях сконцентрироваться как на глобальной проблеме устойчивости (надёжности) ноосферы, так и на локальной (сугубо краеведческой) проблеме постижения генетического кода местности.

Данная тема актуальна тем, что затронутые события имеют непосредственное отношение к Беларуси. Автор сделал упор на репортаж: побывал на местах боев, обследовал укрепления и позиции Первой мировой.

Основополагающий принцип построения всех книг серии – место рождения того или иного героя – своеобразного «факела истины». Если в первой книге это были сугубо уроженцы города Гродно, то во второй – это уже (в том числе) и представители (по рождению) более широкого ареала Принеманья –Гродненской области в ее сегодняшних границах.

В отдельных спорных случаях (если это не уводит в сторону от основной направленности) автор счел возможным привести собственные аргументы или высказать свою, сугубо личную точку зрения.

Для более качественного достижения основной цели серии данная монография содержит дополнения к основному историко-географическому разделу «Гродненская область». А также снабжена «Библиографией» и «Именным указателем».

Скачать книгу

     

     

Путь девушки из Гродно: еще одно восхождение

Автор: Марина Шепелевич.
Заглавие: «Путь девушки из Гродно: еще одно восхождение».
Обложка: мягкая.
Количество страниц: 230.
Цена: 15 руб. (при покупке по безналичному расчёту).
Где приобрести: список наших торговых партнеров.
Скачать книгу

Аннотация

Книга представляет собой документальный рассказ, посвященный Лизе Чапник – председателю объединенного многонационального антифашистского комитета города Белостока. Лиза – уроженка Гродно.

Ее детство и юность прошли в Гродно. Лиза и ее друзья во время Второй мировой войны становятся узниками гродненского гетто и вступают в подпольную борьбу с нацистами. Позже Лиза становится активным членом антифашистского движения на арийской стороне Белостока.

Рассказ о деятельности антифашистского комитета базируется на подлинных документах, архивных данных, личных свидетельствах участников событий.

Лизе Чапник посчастливилось встретить многих замечательных людей – Алексея Карпюка, Соломона Михоэлса, о которых также рассказывается в книге.

Послевоенное время также стало для героини временем испытаний и проверкой на человечность.

События, описанные в книге, охватывают период от межвоенного двадцатилетия до современности.

Скачать книгу

     

     

Под крылом Коложи. Карманная история Гродно

Автор: Павач Андрей.
Заглавие: «Под крылом Коложи. Карманная история Гродно».
Переплет: мягкий.
Количество страниц: 222.
Цена: 7 руб.
Скачать книгу

Рецензия на издание (источник: www.livelib.ru)

Далеко-далеко, на границе миров, на границе стран, на границе людей высоко-высоко на крутом берегу спит старая Коложа. Деревянным боком подпирает она буйный Нёман, вековыми каменными стенами разделяет мир яви и нави, окнами своими видит сон. И снится ей, как бегут века, сменяются столетия, рождаются и умирают страны, города, люди.

А под боком у себя Коложа выдремала город: город статный, город ладный, такой же как и сама Коложа - город на грани сна и яви. Городился город огороженный, загораживал собою явь: Гродный город, город Гродно. И не может уже Коложа старая отедлить лихоманскую навь, от яви: закружилось все, зевертелось, оторвался Гродный город, заметался в пучине истории, в перекрестке миров и событий. И проносятся над городом князья великие, войска доблестные, короли венценосные. Манит город Гродно к себе, опутывает своими чарами: и переплетаются в сне том чудном и князь Витовт, и Стефан Батория, и польские сеймы, и русская армия, и войска Бонапарта, и мятежники, и строители, интриганы, меценаты, мировые войны, революции, оборона, нападение, враг, друг, свой, чужой, - и лишь на высоком берегу Нёмана спит, подпирая деревянным боком, старая Коложа.

Гродно. Литовский. Польский. Россйский. Советский. Беларуский. Православный. Униатский. Католический. Еврейский. Любой. Незабываемый. Вот и автора книги очаровал Гродно, зачаровала Коложа: выдремала его, как уже много раз выдрёмывала себе, чтобы записали, чтобы не забыли, чтобы любили и восхищались. Сказка уже давно срослась с былью, и сама старая Коложа уже не помнит, где в ее тихом нашептывании явь, а где сон. Верить или не верить в истории автора - на совести читателя. Можно спорить с ним и не соглашаться (и есть в чем!), можно опровергать или поддакивать, можно, в конце концов просто не читать. Но там далеко-далеко, на границе миров, на границе стран, на границе людей высоко-высоко на крутом берегу спит старая Коложа. Спит глубоким вековым сном. И снимся ей мы...

Скачать книгу

     

     

СВАЁЙ ВЕРЫ ЛАМАЦЬ НЕ БУДЗЕМ…

Аўтар: Святлана Марозава.
Загаловак: «СВАЁЙ ВЕРЫ ЛАМАЦЬ НЕ БУДЗЕМ…»: СУПРАЦІЎ ДЭЎНІЗАЦЫІ Ў БЕЛАРУСІ (1780 – 1839 ГАДЫ), манаграфія.
Вокладка: мяккая.
Колькасць старонак: 216.
Кошт: 10 руб. (пры набыцці па па безнаяўным разліку).
Дзе набыць: спіс нашых гандлёвых партнёраў.
Зпампаваць выданне

Анатацыя

На аснове комплекса новых гістарычных крыніц з архіваў і рукапісных аддзелаў бібліятэк Беларусі, Расіі, Літвы, Польшчы і Украіны прадпрыняты канцэптуальны перагляд праблемы рэакцыі беларускага народа на дэмантаж у 1780 – 1839 г. уніяцкай царквы. Раскрываецца малавядомая «тэхналогія» «ўз’яднання» ўніятаў. Устаноўлены імёны барацьбітоў і пакутнікаў за веру і іх ганіцеляў.

Прызначаецца для спецыялістаў па гісторыі Беларусі, студэнтаў, аматараў гісторыі.

З уступнай часткі

Імкненне да сінтэзу каштоўнасцяў усходняга і заходняга хрысціянства – прадвызначаная геаграфічна і гістарычна асаблівасць Беларусі. Экуменічны і геапалітычны фактары вызначылі жывучасць тут з XV ст. уніяцкай ідэі. Пошукі свайго месца ў еўрапейскіх рэлігійна-палітычных працэсах другой паловы XVІ ст. прывялі нашых продкаў да заключэння ў 1596 г. Брэсцкай царкоўнай уніі і стварэння рэлігійнай альтэрнатывы праваслаўю і каталіцызму. Гэта была спроба пераадолець на рэгіянальным узроўні раскол хрысціянства. Cпроба рэальнага аб’яднання хрысціянскай царквы, прадпрынятая нашымі продкамі, з’яўляецца найважнейшым укладам беларускага народа ў скарбніцу сусветнай цывілізацыі...

Зпампаваць выданне

     

     

На Гродзенскім бруку

Аўтар: Андрэй Вашкевіч.
Загаловак: «На Гродзенскім бруку».
Вокладка: мяккая.
Колькасць старонак: 88.
Кошт: 10 руб. (пры набыцці па па безнаяўным разліку).
Дзе набыць: спіс нашых гандлёвых партнёраў.
Зпампаваць выданне

З уступнай часткі

Распавядаючы сёння пра гісторыю Гродна, мы ў першую чаргу згадваем пра самыя значныя падзеі з гістарычнага жыцця горада над Нёманам, пра самых знакамітых яго жыхароў: Давыда Гарадзенскага, Стэфана Баторыя, Элізу Ажэшку, Васіля Быкава і іншых герояў нашай багатай мінуўшчыны. Калі ў Гродна прыязджаюць суайчыннікі з Беларусі ці турысты з-за мяжы, здалёк – то найперш мы знаёмім іх са старадаўнімі цэрквамі і ўнікальнымі касцёламі, вядзем на Замкавую гару да сярэднявечнага замка Вітаўта, перабудаванага ў каралеўскі палац караля С. Баторыя, там апавядаем пра славу Гродна ў часы Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай, а, стоячы каля брамы Новага Замка, успамінаем аб сумным лёсе караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага і апошніх гадах існавання калісці магутнай дзяржавы.

Калі мы пачынаем весці размову пра старыя прамысловыя прадпрыемствы нашага горада, то успамінаем толькі фабрыкі, заснаваныя ў XVIII ст. гродзенскім старастам Антоніем Тызенгаўзам. Аднак ужо ў сярэдзіне XIX ст. ад фабрык, пры дапамозе якіх амбіцыёзны стараста хацеў ператварыць Гродна ў “квітнеючую Галандыю на Нёмане”, не засталося і следу, а адзін з выдатнейшых знаўцаў Гродзеншчыны генерал Павел Баброўскі ў 1860 годзе пісаў, што ў Гродне “няма ніводнай прыстойнай фабрыкі”. Відавочна, ён меў рацыю, бо хіба можна назваць магутнай прамысловасцю пяць свячных фабрык, чатыры млыны, пяць бровараў, чатыры маленькія заводзікі па вырабу цэглы і адну майстэрню, дзе “круцілі” сігары. Агульны кошт гадавога прыбытку гэтых “прадпрыемстваў” дасягаў толькі 12-ці тысяч рублеў. Для параўнання, у тым самым 1860-ым годзе на гродзенскай прыстані было загружана і разгружана тавараў больш чым на 700 тысяч царскіх рублёў.

Ні ў часы Тызенгаўза, ні ў XIX ст. Гродна не стаў важным прамысловым цэнтрам. У гэтым сэнсе больш шчаслівым аказаўся недалёкі ад нас горад Беласток, які абавязаны сваім росквітам у канцы XIX ст. у асноўным развіццю тэкстыльнай прамысловасці. Зараз нас не здзіўляюць экскурсіі па гістарычных помніках прамысловасці старога Беластока, тым больш, што па ўсёй Еўропе архітэктары актыўна займаюцца рэканструкцыяй старых фабрык у дарагія памяшканні для бізнесменаў, мастацкія галерэі, выставачныя залы і г. д.

У Гродне на жаль, пакуль што ўсё выглядае не так аптымістычна. Так, на працягу некалькіх апошніх гадоў з карты горада і яго ваколіц зніклі амаль усе млыны, старая электрастанцыя, будынак фабрыкі матацыклаў “Нёман” і шмат іншых помнікаў прамысловай архітэктуры. У хуткім часе могуць быць знішчаны будынкі цагельні Аркіна, забудова літаграфічнай фабрыкі Лапіных і станіславоўскай кафлярні. А гэта ж таксама наша гісторыя, гісторыя штодзённага жыцця нашых продкаў!..

Зпампаваць выданне

     

     

ДА ПАДЗЕЯЎ 1863 – 64 г.г. НА ГАРАДЗЕНШЧЫНЕ

Аўтар: Іван Буднік.
Загаловак: «ДА ПАДЗЕЯЎ 1863 – 64 г.г. НА ГАРАДЗЕНШЧЫНЕ».
Вокладка: мяккая.
Колькасць старонак: 106.
Кошт: 10 руб. (пры набыцці па па безнаяўным разліку).
Дзе набыць: спіс нашых гандлёвых партнёраў.
Зпампаваць выданне

Ад аўтара

Падзеі 1863-64 г.г. для беларусаў застануцца на вякі важнейшым этапам на шляху да незалежнасці. Да іх мы будзем звяртацца і ў юбілейныя гады, і штогодна, бо яны з’явіліся чарговым яркім парывам народа да волі.

Хочацца звярнуцца да рэгіянальных падзей паўстання, што адбываліся на тэрыторыі тагачаснага Гродзенскага ўезда і горада Гродна. Паўстанню прысвечана вялікая літаратура, але гэта не гарантавала добрае веданне яго падзей і асобы яго кіраўніка асабліва людзьмі старэйшага веку, выхаваных на савецкай трактоўцы гэтага паўстання. Памятаючы аб гэтым, хацелася б вярнуцца да незабыўных падзей паўстання 1863-64 г.г., аддаць даніну павагі, выказаць захапленне подзвігам маладога пакалення, якое адважылася на самаахвярную барацьбу з адладжанай рэпрэсіўнай машынай Расійскай імперыі.

Падзеі памянёнага паўстання разглядаюцца ў нарысе ў межах сучаснага Гродзенскага раёна з улікам зацікаўленасці сучасных яго жыхароў. Тэрыторыя раёна часткова не супадае з тэрыторыяй уезда другой паловы ХІХ ст.: так, левабярэжная частка раёна ад дзяржаўнай мяжы з Літвой да в. Ласосна адносілася да Аўгустоўскага ўезда Царства Польскага, сучасны Адэльскі сельсавет – да Сакольскага...

Зпампаваць выданне

     

     

Палітыка. Культура. Асоба. Нарысы па культуры Беларусі

Аўтар: Святлана Куль-Сяльверстава.
Загаловак: «Палітыка. Культура. Асоба. Нарысы па культуры Беларусі».
Вокладка: мяккая.
Колькасць старонак: 197.
Кошт: 10 руб. (пры набыцці па па безнаяўным разліку).
Дзе набыць: спіс нашых гандлёвых партнёраў.
Зпампаваць выданне

Анатацыя

У кнігу увайшлі нарысы па гісторыі і культуры Беларусі, а таксама матэрыялы, прысвечаныя метадалогіі і методыцы гістарычных даслеадаванняў. Асобнае месца дадзена разгляду літвінскай культунай традыцыі, як гісторыка-палітычнай і культурнай з’яве, а таксама праблемам пісьменнай культуры...

Кніга адрасавана прафесійным гісторыкам і ўсім, хто цікавіцца гісторыяй і культурай Беларусі.

З прадмовы выдання

Культура, як з’ява чалавечага жыцця, мае шмат акрэсленняў і абліччаў. Яе можна разглядаць як сінонім цывілізацыі, а можна засяроджвацца толькі на асобных праявах духоўнай дзейнасці чалавека. Так ці інакш, разважаючы аб культуры, мы будзем звяртацца да ўсяго, што датычыць чалавека, у тым - да палітычных, эканамічных, сацыяльных працэсаў, уласцівасцяў чалавечай асобы. Прадстаўленне карціны культурнага жыцця ў тую ці іншую эпоху не можа зводзіцца толькі да пераліку асобных інстытутаў, якія стварае грамадства для свайго духоўнага існавання, ці да апісання зместу культурных з’яў. Каб зразумець сутнасць, сэнс, значэнне і ролю культуры ў жыцці чалавека, неабходна ведаць умовы, у якіх яна развіваецца і існуе, вытокі культурных працэсаў. Такі падыход пакладзены ў падставу манаграфіі, якая прапануецца аўтаркай шаноўнаму чытачу...

Зпампаваць выданне

     

     

ПАМІЖ ЛАСОСНАЙ І ЧОРНАЙ ГАНЧАЙ

Аўтар: Андрэй Вашкевіч.
Загаловак: «ПАМІЖ ЛАСОСНАЙ І ЧОРНАЙ ГАНЧАЙ».
Вокладка: мяккая.
Колькасць старонак: 88.
Зпампаваць выданне

Анатацыя

З моманту выдання кнігі „Паміж Ласоснай і Чорнай Ганчай” прайшло восем гадоў. Увесь гэты час вялікай патрэбы рыхтаваць да друку новае яе выданне не было, паколькі ніводная з агучаных аўтарамі высноваў не была імі перагледжана, а прачытаць pdf-версію кнігі можа кожны жадаючы, спампаваўшы яе з сайта кamunikat.org.

Аднак, паступовае накапленне дадатковай фактуры прывяло да разумення таго, што аўтарамі дапушчана шмат памылак у апісанні гісторыі праваслаўных і грэка-каталіцкіх прыходаў Сапоцкінскага краю.

Недзе былі пераблытаны прыходы (парафіі), недзе даваліся памылковыя даты пабудовы храмаў, імёны фундатараў і святароў. Таму было вырашана скараціць тэкст папярэдняга выдання, прыбраць дадаткі (таблічныя і тэкставыя) і скласці тэкст новага выдання толькі з дзвюх частак – кароткай гісторыі распаўсюджання хрысціянства ў Аўгустоўскай пушчы і гісторыі прыходаў, якія былі праваслаўнымі і грэка-каталіцкімі.

Атрымалася выданне хутчэй краязнаўчае, таму паўтаруся – тым, хто хоча глыбей азнаёміцца з прычынамі з’яўлення польскага насельніцтва ваколіц Сапоцкіна, варта пачытаць першае выданне кнігі. У кнізе выкарыстаны фотаздымкі з калекцыі Аляксандра Сосны, а таксама малюнкі Зміцера Люціка.

Зпампаваць выданне

     

     

Сінодзік пацярпелых за веру і Царкву Хрыстовую ў Гродзенскай епархіі (ХХ стагоддзе)

Аўтар: АЛЯКСАНДР ГОРНЫ.
Загаловак: «Сінодзік пацярпелых за веру і Царкву Хрыстовую ў Гродзенскай епархіі (ХХ стагоддзе)».
Вокладка: мяккая.
Колькасць старонак: 148.
Зпампаваць выданне

З ПРАДМОВЫ выдання

Вывучэнне жыцця і подзвіга пакутнікаў за веру з’яўляецца адной з галоўных задач царкоўнагістарычных даследаванняў. Невыпадкова айцы Царквыпадкрэслівалі, што з’ява мучаніцтва адкрывае многім пакаленням ідэал сапраўднага духоўнага жыцця, а кроў мучаніка ёсць насенне Царквы, якое няспынна пашыраецца дзякуючы іх малітвам. Менавіта таму ў Беларускай Праваслаўнай Царкве надаюць значную ўвагу даследаванням лёсаў праваслаўных падзвіжнікаў беларускай зямлі. У апошнія гады найбольш актуальным з’яўляецца раскрыццё новых старонак гісторыі Царквы, звязаных з жыццём навамучанікаў і спаведнікаў, якія сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій у ХХ стагоддзі. Дзеля гэтага, у лістападзе 2006 г. рашэннем Сінода БПЦ была створана Камісія па кананізацыі, у межах якой вядзецца актыўная дзейнасць па збору і захаванню інфармацыі аб рэпрэсаваных царкоўнаслужыцелях. Прадстаўнікі Камісіі актыўна супрацоўнічаюць з прафесійнымі гісторыкамі, навуковымі ўстановамі, архіўнымі службамі дзеля максімальна аб’ектыўнага раскрыцця праблемы. У выніку гэтай працы свет пабачылі шэраг мартыралогаў і сінодзікаў навамучанікаў ХХ стагоддзя, звязаных сваім лёсам з Беларуссю.

На працягу некалькі гадоў у Гродзенскай епархіі БПЦ ажыццяўляўся збор матэрыялаў і дакументаў аб свяшчэнна- іцаркоўнаслужыцелях, рэпрэсаваных у ХХ стагоддзі. Вынікам гэтай працы з’яўляецца дадзеная кніга, пад вокладкай якой змешчаны жыццяпісы 91 прадстаўніка белага і чорнага духавенства, міран. Усе асобы з гэтага спісу звязаны з тэрыторыяй сучаснай Гродзенскай епархіі – месцам свайго нараджэння альбо пастырскага служэння.

Біяграфіі свяшчэнна- і царкоўнаслужыцеляў, надрукаваныя ў Сінодзіку, можна ўмоўна падзяліць на чатыры групы. У першую групу ўваходзяць праваслаўныя святары, якія праследаваліся польскімі ўладамі ў Заходняй Беларусі ў 1921 – 1939 гг. Асноўнымі формамі пакарання для гэтай групы духавенства былі адмовы ўладаў ў выдачы польскага грамадзянства, адмовы ў служэнні на прыходах, заключэнне пад варту, дэпартацыі. Да другой групы належаць свяшчэннаслужыцелі, забітыя мясцовымі дэзарганізаванымі элементамі ў верасні 1939 г., пасля ўсталявання савецкай ўлады ў Заходняй Беларусі. Трэцюю групу прадстаўляюць асобы, якія падчас Другой сусветнай вайны былі забіты на акупіраванай тэрыторыі нямецка-фашысцкімі акупантамі альбо іншымі ваеннымі фарміраваннямі (напрыклад, Украінскай паўстанцкай арміяй, Арміяй Краёвай і інш.). У чацвёртую, найбольш вялікую, групу уваходзяць архіерэі, святары, манахііміране, якія сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій у Савецкім Саюзе у 1920 – 1950-х гг. У гэтую ж групу можна ўключыць і духавенства, забітае ў пачатку хаоса грамадзянскай вайны ў Расіі...

Зпампаваць выданне